Αρχαίο Θύρρειο

Άποψη του σύγχρονου οικισμού

 Το αρχαίο Θύρρειο βρισκόταν κοντά στη σημερινή Βόνιτσα. Η επικράτεια αυτής της ακαρνανικής πόλης ήταν αρκετά μεγάλη και διέθετε δυο λιμάνια (το ένα από αυτά οχυρωμένο). Το μέγεθος της πόλης μαρτυρά η περίμετρος του τείχους που έφτανε τα 10χλμ.

Από πολλούς μελετητές θεωρείται ότι ιδρύθηκε από Κορίνθιους αποίκους. Αργότερα αποτέλεσε σημαντικό κέντρο και μάλιστα διετέλεσε πρωτεύουσα του Κοινού των Ακαρνάνων. Για αυτό υπέφερε από επιδρομές, λεηλασίες και κατακτήσεις. 

Αρχαία Λιμναία

Η θέα από την κορυφή του λόφου

Η αρχαία Ακαρνανική πόλη Λιμναία βρίσκεται στο λόφο πάνω από τη σημερινή Αμφιλοχία. Στην πόλη αναφέρεται ο Θουκυδίδης που περιγράφει την εκστρατεία των Σπαρτιατών στην Ακαρνανία το 429π.Χ. και 426π.Χ. Λόγω της στρατηγικής της θέσης αποτέλεσε σημείο σύγκρουσης και διεκδίκησης και από τις δυο πλευρές του Πελοποννησιακού πολέμου.

Αρχαία Μεδεών

Η αρχαία Μεδεών ήταν από τις αρχαιότερες πόλεις της Ακαρνανίας , που ιδρύθηκε λίγο πριν ή κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου. Σύμφωνα με το μύθο την περίοδο αυτή ήρθε στην περιοχή από το Άργος ο Αλκμέων και έδωσε σε όλη την επικράτεια το όνομα του γιού του Ακαρνάν.

Η πόλη αναπτύχθηκε και γνώρισε οικονομική και πολιτική ακμή από τον 6^ο αι. π.Χ. και έπειτα, με τη συμμετοχή της στο Κοινό των Ακαρνανών. Γεωγραφικά εντοπίζεται στην περιοχή της Κατουνας, γνωστή τον προηγούμενο αιώνα για τα ιδιαίτερα καπνά της.

Αμφιλοχικό Άργος

Γενική άποψη του αρχαιολογικού χώρου

 Το Αμφιλοχικό Άργος βρισκόταν κοντά στη σημερινή Αμφιλοχία και ήταν η πρωτεύουσα του αρχαίου κράτους των Αμφιλόχων.

Κατά την παράδοση ιδρύθηκε από τον Αμφίλοχο όταν ο τελευταίος γυρίζοντας από τον Τρωικό πόλεμο στο Άργος συνάντησε δυσάρεστη κατάσταση και αναγκάστηκε να πάει στο βόρειο τμήμα της Ακαρνανίας.

Αρχαία Πάλαιρος

Πανοραμική θέα της περιοχής

Η αρχαία Πάλαιρος βρίσκεται στο δυτικό άκρο της Αιτωλοακαρνανίας, απέναντι από τη Λευκάδα και σε μικρή απόσταση από τη Βόνιτσα. Η πόλη δέσποζε στο βραχώδες ύψωμα της περιοχής, το οποίο προσέφερε πανοραμικό έλεγχο της γύρω πεδιάδας, καταδεικνύοντας τη στρατηγική αξία της.

Αρχαία Ναύπακτος

Το λιμάνι όπως φαίνεται από το κάστρο

 Η αρχαία Ναύπακτος βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή της  σημερινής πόλης και η μακραίωνη ιστορία της έχει συνδεθεί με αρκετά σημαντικά γεγονότα. Χτισμένη κοντά στις εκβολές του Μόρνου ποταμού και με έλεγχο του κορινθιακού κόλπου η αρχαία πόλη αποτέλεσε μια από τις αρχαιότερες, με περιόδους μεγάλης ακμής.

Αρχαία Στράτος

Ναός Στρατίου Διός

Η αρχαία Στράτος βρίσκεται βόρεια του σημερινού χωριού, χτισμένη στη δυτική όχθη του Αχελώου ποταμού, που αποτελούσε το φυσικό σύνορο Αιτωλίας και Ακαρνανίας. Η Στράτος υπήρξε από τις μεγαλύτερες και καλύτερα οχυρωμένες πόλεις της Ακαρνανίας και αποτέλεσε τον 4^ο αι. π.Χ. την πρώτη πρωτεύουσα του Κοινού των Ακαρνάνων, χάριν της σημαντικής στρατηγικής της θέσης.

Αρχαίο Θέρμο

Γενική άποψη

Ο οικισμός του αρχαίου Θέρμου, που βρίσκεται δίπλα στη σύγχρονη ομώνυμη πόλη, χρονολογείται από το τέλος της εποχής του Χαλκού. Έχουν βρεθεί κτίσματα του προϊστορικού οικισμού που υποδηλώνουν την ύπαρξη πολιτισμού από το 1500 π.Χ.

Αποτέλεσε σημαντικό θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο του Κοινού των Αιτωλών και για κάποια χρόνια έδρα της Αιτωλικής Συμπολιτείας. 

Αρχαίες Οινιάδες

Πανοραμική άποψη της τοποθεσίας

Οι Οινιάδες ήταν από τις πιο σημαντικές πόλεις των Ακαρνάνων, κοντά στις εκβολές του Αχελώου. Η πόλη θεωρείται ότι ιδρύθηκε τον 7^ο αι. π.Χ. από Κορίνθιους αποίκους και πήρε το όνομά της πιθανόν από τις μεγάλες εκτάσεις με καλλιέργειες αμπελιών της περιοχής. Κατά άλλους, ο μύθος θέλει τον ήρωα Αλκμαίο να πολεμάει τους Ακαρνάνες για λογαριασμό του βασιλιά των Αιτωλών Οινέα και από τον τελευταίο να παίρνει η πόλη το όνομά της.

Αρχαία Μακύνεια

Η θέα από το αρχαίο θέατρο

Τα ερείπια της αρχαίας πόλης Μακύνειας βρίσκονται εντός των ορίων του δήμου Ναυπάκτου. Η στρατηγική θέση προσέφερε έλεγχο σε όλη τη θαλάσσια περιοχή του πατραϊκού κόλπου και του στενού Ρίου - Αντίρριου.

Αρχαία Πλευρώνα

Πανοραμική θέα από την ακρόπολη

Βορειοδυτικά της πόλης του Μεσολογγίου βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Πλευρώνας. Συγκεκριμένα σε ύψωμα που προσφέρει πανοραμική θέα όλης της περιοχής βρίσκεται ό,τι έχει απομείνει από τη νέα αρχαία Πλευρώνα. Το όνομά της προέρχεται πιθανόν από τον γιο του Αιτωλού, τον Πλευρώνα.

Αρχαία Καλυδώνα

Η θέα προς το Μεσσολόγγι

Η αρχαία Καλυδώνα ήταν μια από τις κυριότερες και αρχαιότερες πόλεις της Αιτωλοακαρνανίας. Τα ερείπια της πόλης βρίσκονται κοντά στο χωριό Ευηνοχώρι. Η στρατηγική θέση της πόλης βοήθησε στο να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην περιοχή, καθώς έλεγχε τους θαλάσσιους δρόμους από το Ιόνιο προς την Αδριατική και τους χερσαίους που κατέβαιναν από την Ήπειρο. Η μικρή απόσταση από την ακτή βοήθησε στην ανάπτυξη αξιόλογου λιμανιού, χάριν στο οποίο δέχθηκε επιδράσεις από πολλά σημαντικά κέντρα του ελληνισμού και αυτό έθεσε τις βάσεις για την πολιτιστική της εξέλιξη.

Αρχαία Μαστιλίτσα

Ο λόφος του οικισμού

Ο οικισμός της Μαστιλίτσας, κοντά στη σημερινή Σαγιάδα του Νομού Θεσπρωτίας, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα από τις κερκυραϊκές αποικίες προς τις ηπειρωτικές ακτές. 

Οι ενδείξεις μαρτυρούν την πρώτη εγκατάσταση στην αρχαϊκή εποχή (περίπου στα τέλη του 6^ου αι. π.Χ. ),καθώς και τις στενές σχέσεις με την μητρόπολη της Κέρκυρας. Μαζί με τις άλλες δυο κοντινές αποικίες (στη χερσόνησο της Λυγιάς και στον Πύργο Ραγίου) εξασφαλίζονταν ο έλεγχος του θαλάσσιου χώρου προς την Κέρκυρα και παρέχονταν η απαραίτητη εποπτεία στο εσωτερικό για ακτίνα αρκετών χιλιομέτρων.

Αρχαία Κασσώπη

Γενική άποψη του οικισμού

Τα ερείπια της αρχαίας Κασσώπης βρίσκονται στην περιοχή του Ζαλόγγου του Νομού Πρέβεζας, κοντά στο σημερινό χωριό Καμαρίνα.

Η πόλη ιδρύθηκε τον 4^οαι. π.Χ. από το ηπειρωτικό φύλο των Κασσωπαίων, συγγενικό με τους Θεσπρωτούς. Η ίδρυση της πόλης σε φυσικά οχυρή θέση έγινε με τη συνένωση των διάσπαρτων οικισμών της περιοχής , με σκοπό να προστατευτεί η εύφορη κοιλάδα από την εκμετάλλευση και τις βλέψεις των Ηλείων και Αρκάδων εποίκων, που ήδη είχαν ιδρύσει αποικίες σε επίκαιρες θέσεις (Βουχέτιο, Πανδοσία, Βατίες, Ελάτρια).

Αρχαία Ελέα

Γενική άποψη οικισμού

Κοντά στο χωριό Χρυσαυγή του Νομού Θεσπρωτίας ,συναντούμε την αρχαία ακρόπολη της Ελέας. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους οικισμούς της περιοχής, στον οποίο είχε έδρα το θεσπρωτικό φύλο των Ελεατών.

Ιδρύθηκε περίπου το 350π.Χ. , την εποχή που στην ευρύτερη περιοχή εμφανίζονται οι πρώτοι μεγάλοι οργανωμένοι οικισμοί, όπως τα Γίτανα, η Ελίνα, η Φανοτή. Είναι η περίοδος που οι Θεσπρωτοί εγκαταλείπουν τον νομαδικό τρόπο ζωής και ασφαλίζονται πίσω από ισχυρά τείχη.

Αρχαία Φανοτή (Ντόλιανη)

Αεροφωτογραφία οικισμού

Ανάμεσα στα χωριά Αγ. Γεώργιος και Γεροπλάτανος του Ν.Θεσπρωτίας και ακριβώς δίπλα στον ποταμό Καλαμά, βρίσκεται ο αρχαίος οικισμός της Φανοτής (Ντόλιανης). Χτισμένος πάνω σε φυσικά οχυρό λόφο ύψους 85μ., σε περιοχή με ιδιαίτερο κάλλος και τειχισμένος από διπλό περίβολο, ο οικισμός αποτέλεσε την έδρα του θεσπρωτικού φύλου των Φανοτέων και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διάρκεια του τελευταίου μακεδονικού πολέμου.

Αρχαίο Πολυνέρι (Κούτσι)

Αεροφωτογραφία του οικισμού

Στην ανατολική πλαγιά του όρους Βράχωνα βρισκόταν ο οικισμός Πολυνέρι (ή Κούτσι). Η φυσικά οχυρή θέση του, κυρίως από βορρά και νότο, με απότομες πλαγιές και βράχους, παρείχε οπτικό έλεγχο σε όλη την παραλιακή πεδιάδα της Πλαταριάς.

Αρχαία Λυγιά

Γενική άποψη χερσονήσου

Βόρεια της πόλης της Ηγουμενίτσας βρίσκεται η χερσόνησος της Λυγιάς με τα τρία συνεχόμενα κάστρα της. Πρόκειται για τρία οχυρωμένα κάστρα στους ισάριθμους λόφους της χερσονήσου,τα οποία ταυτίστηκαν με την αποικία των Κερκυραίων με την ονομασία Κερκυραϊκή Περαία ή Τορώνη.Εκεί,σύμφωνα με το Θουκυδίδη,κατέφυγαν εξόριστοι Κερκυραίοι ολιγαρχικοί στην αρχή του Πελοποννησιακού πολέμου.Ο οικισμός που οχυρώθηκε κατά τον 5ο αι. π.Χ. φιλοξενούσε περίπου 6.000 κατοίκους.

Πύργος Ραγίου

Γενική άποψη του χώρου

Περίπου 10 χλμ. από την πόλη της Ηγουμενίτσας, ο Πύργος Ραγίου ξεχωρίζει στην κορυφή του λόφου όπου βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της πεδιάδας Ραγίου-Κεστρίνης, κοντά στις παλιές εκβολές του ποταμού Καλαμά. Πιθανολογείται ότι αποτελούσε το προς ξηρά προπύργιο του κοντινού παραθαλάσσιου οικισμού της Λυγιάς, που ιδρύθηκε τον 5 αι. π.Χ. από τους Κερκυραίους, αλλά ήταν εξίσου και ένα ασφαλές καταφύγιο  σε περιόδους πολέμων.

Αρχαίο Όρραον

Η θέα από λόφο της ακρόπολης

Κοντά στο χωριό Γοργόμυλος του Ν.Πρέβεζας βρίσκεται η αρχαία ακρόπολη Όρραον. Ιδρύθηκε τον 4ο αι. π.Χ. από τους Μολοσσούς σε ένα ύψωμα με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Υπολογίζεται ότι η κατασκευή του κάστρου έγινε την περίοδο βασιλείας του Αλκέτα Α'. Η θέση προσέφερε έλεγχο στους εμπορικούς δρόμους προς τη νότια Ελλάδα και φύλαξη του περάσματος που οδηγούσε στο εσωτερικό του ηπειρωτικού βασιλείου και επομένως ήταν σημαντικό για την άμυνα του κράτους των Μολοσσών.